Odszkodowanie za wypadek/uszczerbek może wynikać z różnych regulacji, m.in. z Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu Pracy, Ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, Prawa ochrony środowiska. Według przepisów Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, istnieje wiele zwolnień od odszkodowań i innych rekompensat uzyskanych przez osoby fizyczne z racji doznanych strat na zdrowiu lub mieniu. Ustawodawca wprowadził jednak zasady, zgodnie z którymi niektóre korzyści podlegają opodatkowaniu. Aby odszkodowanie nie zostało zakwestionowane przez organy podatkowe, warto wiedzieć, jakie zadośćuczynienie będzie opodatkowane, a kiedy podatku można uniknąć.

Jakie odszkodowania są zwolnione z podatku?

Zwolnienia z podatku przewidziane są m.in. w następujących sytuacjach:

- Wysokość lub zasady ustalania odszkodowania wynikają bezpośrednio z ustaw i wykonawczych przepisów prawa.

- Zadośćuczynienia są efektem postanowień układów zbiorowych pracy, pozostałych opartych na ustawie kontraktów zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których informacje widnieją w Kodeksie Pracy.

- Odszkodowania otrzymał właściciel nieruchomości na podstawie przepisów prawa górniczego i geologicznego.

- Odszkodowanie wynika z przepisów o zatwierdzonych jako nieważne orzeczeniach wystawionych osobom represjonowanym, za działania na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego.

- Odszkodowanie wypłacone jest na podstawie wyroku sądowego albo ugody sądowej, do wysokości ustalonej w danym wyroku lub ugodzie.

- Renty przyznanej na podstawie przepisów prawa cywilnego w przypadku uszkodzenia ciała albo pogorszenia stanu zdrowia osoby poszkodowanej, która całościowo lub częściowo straciła zdolność do wykonywania pracy lub jeśli jej potrzeby znacznie się zwiększyły, a możliwości dochodowe zmniejszyły (np. w przypadku odszkodowania za wypadek w rolnictwie).

Które odszkodowania są opodatkowane?

Opodatkowanie odszkodowania przewidziane jest m.in. w sytuacji, kiedy zadośćuczynienie określone jest w prawie pracy odprawy i odszkodowanie wynika z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Podatek będzie naliczony także wtedy, gdy odszkodowanie otrzymano w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub rekompensata dotyczy zysków, jakie podatnik mógłby otrzymać, jeśli szkoda nie byłaby wyrządzona. Opodatkowane jest ponadto zadośćuczynienie dotyczące odpraw pieniężnych, wypłacanych zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z pracownikami, z przyczyn niedotyczących pracowników oraz odszkodowanie przydzielone na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.